تماس با ما ۷۷۷۰۶۰۶۵ | ۷۷۷۰۵۵۳۵ - ۰۲۱ register-icon ثبت نام کنید job-icon فرصت شغلی

سازشناسی

سه تار
سه تار

شرح ساز

سه‌تار از سازهای زهی و مضرابی موسیقی ایرانی است که با ناخن انگشت اشاره دست راست نواخته می‌شود. این ساز، دارای ۴ سیم از جنس فولاد و برنز است که به موازات دسته، از کاسه تا پنجه کشیده شده‌اند. صدای  سه تار ظریف و تو دماغی و تا حدودی غمگین است 
سه‌تار پیشتر هم‌خانواده با سازهایی چون دوتار و تنبور بوده‌است در موسیقی دستگاهی ایران استفاده از سه‌تار بسیار رواج دارد؛ گرچه بیشتر برای تک‌نوازی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این ساز برای هر دستگاه کوک ویژه‌ای دارد ولی فاصله چهارم یا پنجم پایین رونده معمولاً بین سیم‌های اول و دوم ثابت است.
در ساخت ساز سه‌تار از چوب معمولاً (گردو و توت و افرا )برای بدنه، و (توت) برای صفحه و (گردو) برای دسته و از فلز (برنز و فولاد) برای سیم‌ها و از استخوان برای تزئینات دسته، شیطانک و گاهی اوقات سیم‌گیر استفاده می‌شود
 
اجزا:
1. سرپنجه یا جعبه گوشی
2. گوشی‌ها
3. پرده قبل از شیطانک
5. پرده‌های اصلی (چهارلایی)
6. پرده‌های فرعی (سه‌لایی)
7. دسته
8. کاسه
9. صفحه
10. خرک
11. سیم‌گیر
12. سیم‌ها
ساز سه‌تار دارای دو قسمت کاسه و دسته است. خرک روی صفحه و سیم‌گیر در انتهای کاسه قرار دارد 
سه‌تار در مقایسه با تار فاقد جعبه گوشی است و گوشی‌ها روی سرپنجه سوار شده‌اند و داخل آن نیستند.
 
کاسه
کاسه سه‌تار از نظر ساختاری مانند کاسه عود یا تنبور بوده ولی کوچک‌تر از آنها و گلابی‌شکل است. درازای کاسه سه‌تار از ۲۶ تا۳۰ سانتی‌متر، پهنای آن به تناسب بین ۱۲ تا ۱۶ سانتی‌متر و ژرفایش نزدیک ۱۳ سانتی‌متر است و معمولاً از چوب توت یا گردو ساخته می‌شود. ساختار کاسه، هم می‌تواند یک تراش یک تکه از چوب باشد و هم از ترک‌های جداگانه و به هم چسبیده ساخته شده باشد.
 
صفحه
روی کاسهٔ سه‌تار با تخته‌ای نازک از چوب پوشیده شده‌است که به آن صفحه گفته می‌شود. صفحه دارای سوراخ‌هایی برای خروج صدا است و معمولاً دست راست نوازنده روی آن قرار می‌گیرد اما در مواردی خاص برای افراد چپ دست، عکس این مورد صادق است.
 
دسته
درازای دسته ۴۰ تا ۴۸ سانتی‌متر و قسمتی که گوشی‌ها در آن تعبیه می‌شوند ۱۲ سانتی‌متر و پهنای دسته ۳ سانتی‌متر است. بعضی از سازندگان برای زیباتر شدن و همچنین برای افزایش عمر مفید ساز، از نوعی استخوان که معمولاً استخوان شتر است برای پوشاندن دسته استفاده می‌کنند.
 
خرک
خرک قطعه‌ایست متحرک که روی صفحه و به فاصلهٔ سه انگشت از انتهای کاسه قرار دارد. عرض خرک سه‌تار بین ۵ تا ۶ سانتی‌متر و ارتفاع آن کمتر از ۱ سانتی‌متر بوده و از جنس چوب ساخته می‌شود. سیم‌ها پس از عبور از شیارهای کم‌عمق روی خرک از طول دسته عبور کرده و توسط شیطانک به گوشی‌ها می‌رسند.
 
سیم‌گیر
سیم‌گیر در بخش پایانی کاسه ساز قرار دارد و برای نگهداری سیم‌ها استفاده می‌شود. در گذشته سیم‌گیر را بیشتر از جنس استخوان می‌ساختند، اما امروزه نوع چوبی آن معمول‌تر است.
 
شیطانک
شیطانک بین قسمت اصلی دسته و پنچه ساز قرار می‌گیرد و جنس آن از استخوان یا پلاستیک است. کاربرد شیطانک در هدایت و تقسیم‌بندی سیم‌ها در قسمت بالای دسته می‌باشد.
 
گوشی
سیم از یک طرف به سیم گیر در انتهای کاسه و از طرف دیگر به گوشی‌های کوک شونده در انتهای دسته ساز بسته می‌شوند. با چرخاندن گوشی‌ها می‌توان ساز را کوک کرد.
 
پرده
پرده‌ها نخ‌های باریکی هستند که در عرض دسته سه‌تار به صورت سه‌لایی و چهارلایی بسته می‌شوند و وظیفه تقسیم‌بندی فواصل موسیقیا یی را برعهده دارند. تعداد پرده‌ها ۲۶ عدد است که که یکی از آن‌ها قبل از شیطانک بسته می‌شود و فاصله آن با شیطانک در صدای سه‌تار مؤثر است. اطلاعات بیشتر  
 
تکنوازی علیرضا قربانی در نمونه صدای اول را گوش کنید
 
 


سه تار سه تار
نمونه صدای ساز

دسترسی

کلاس های آموزشی

کلاس های آموزشی آزاده

پیانو، آواز کلاسیک و پاپ و سلفژ

گیتار پاپ، کلاسیک، فلامنکو، بیس

ویولن

دیدگاه های شما

آموزشگاه موسیقی آزاده

سلام . خواستم بگم که اسم بزرگ یک آموزشگاه هیچگاه دلیل بر خوب بودن اون آموزشگاه نیست ولی آموزشگاه آزاده هم اسم بزرگی داره و هم روش موثری در آموزش

من که همه پرسنل اینجا رو دوست دارم خیلی مهربونند

اساتید مجرب و دلسوز و مدیریت فهیم موجب شده این آموزشگاه بزرگترین در شرق تهران باشد .

مجله هنری

آموزشگاه موسیقی آزاده

هزینه کلاس‌ها را کاهش دادیم

وقفه در کلاس‌ موسیقی

لباسی از جنس صدا